Poradnik Księgowe SOS dla jednoosobowych działalności gospodarczych. Stan prawny na 18 listopada 2026 r.

6 900 zł VAT do odzyskania – ile zostaje po PIT?

Przykład 1. Zakup za 123 000 zł brutto i sprzedaż po dwóch latach. Adam kupił auto osobowe w styczniu 2024 r. za 100 000 zł netto + 23 000 zł VAT. Jeździł nim służbowo i prywatnie, więc odliczył 11 500 zł VAT. W styczniu 2026 r. sprzedał auto w transakcji opodatkowanej. Z 60 miesięcy okresu korekty zostało 36, licząc od stycznia 2026 r. do grudnia 2028 r.

11 500 zł × 36/60 = 6 900 zł dodatkowego odliczenia VAT. Jeśli w danym rozliczeniu pełne 6 900 zł stanowi odrębny przychód i zwiększa podstawę podatku liniowego o tę kwotę, dodatkowy PIT wyniesie 1 311 zł. Korzyść z samej korekty po tym PIT wyniesie wtedy 5 589 zł.

Wyliczenie 5 589 zł pokazuje wariant dla samej korekty. W przypadku amortyzowanego auta Adama trzeba sprawdzić kartę środka trwałego. Kwota VAT ujęta w jego wartości początkowej nie spełnia warunku z art. 14 ust. 2 pkt 7f lit. a ustawy o PIT. Trzeba także ustalić, czy i w jakiej części odzyskany VAT był już kosztem podatkowym, oraz osobno policzyć dochód ze sprzedaży auta.

Spis treści

  1. Kiedy przysługuje korekta VAT i jak liczyć miesiące
  2. Ile VAT naliczyć od ceny sprzedaży
  3. Jak odzyskany VAT wpływa na PIT
  4. Amortyzacja, koszt sprzedaży i limity od 2026 r.
  5. Pełne rozliczenie na konkretnych liczbach
  6. Sprzedaż samochodu na ryczałcie
  7. Leasing, wykup, wycofanie i darowizna
  8. Składka zdrowotna
  9. Faktura, JPK_V7 i dokumenty do rozliczenia
  10. Podstawy prawne i źródła

Kiedy przysługuje korekta VAT i jak liczyć miesiące

Jeżeli czynny podatnik VAT używa samochodu zarówno w firmie, jak i prywatnie, art. 86a ustawy o VAT co do zasady pozwala odliczyć 50% VAT od nabycia. Gdy przedsiębiorca dokona opodatkowanej sprzedaży w okresie korekty, art. 90b przyjmuje na potrzeby tej korekty, że od miesiąca sprzedaży auto służy wyłącznie działalności gospodarczej. Dzięki temu można zwiększyć odliczenie za pozostałe miesiące.

  • Wartość początkowa powyżej 15 000 zł oznacza okres 60 miesięcy.
  • Wartość początkowa do 15 000 zł włącznie oznacza okres 12 miesięcy.
  • Pierwszym miesiącem jest miesiąc nabycia, importu lub oddania do używania, odpowiednio do sposobu pozyskania auta. Miesiąc sprzedaży wlicza się do pozostałego okresu.

Wzór przy standardowym odliczeniu 50% to nieodliczona połowa VAT od nabycia × liczba pozostałych miesięcy ÷ 60 albo 12. Przy działalności obejmującej również czynności zwolnione uwzględnij proporcję stosowaną przy odliczeniu, zgodnie z art. 90b ust. 5.

Przykład 2. To samo auto sprzedane w listopadzie 2026 r.

Przy zakupie ze stycznia 2024 r. okres kończy się w grudniu 2028 r. Od listopada 2026 r. zostaje 26 miesięcy. 11 500 zł × 26/60 = 4 983,33 zł korekty.

Przykład 3. Zakup i sprzedaż w tym samym roku

Auto kupiono w styczniu 2026 r. za 120 000 zł netto + 27 600 zł VAT. Odliczono 13 800 zł. Sprzedaż w listopadzie pozostawia 50 miesięcy. 13 800 zł × 50/60 = 11 500 zł korekty.

Przykład 4. Sprzedaż po zakończeniu okresu

Zakup w styczniu 2021 r., sprzedaż w listopadzie 2026 r. Okres skończył się w grudniu 2025 r. Korekta z art. 90b wynosi 0 zł. VAT należny od sprzedaży ustalasz według reguł dla tej transakcji.

Przykład 5. Auto o wartości początkowej 11 150 zł

Zakup w styczniu 2026 r. za 10 000 zł netto + 2 300 zł VAT. Nieodliczone 1 150 zł zwiększyło wartość początkową. Przy sprzedaży w czerwcu zostało 7 z 12 miesięcy. 1 150 zł × 7/12 = 670,83 zł.

Ile VAT naliczyć od ceny sprzedaży

Przy typowej sprzedaży krajowej firmowego samochodu przez czynnego podatnika VAT stawka wynosi 23% od całej podstawy opodatkowania. Odliczenie 50% przy zakupie nie zmniejsza podstawy sprzedaży. Dodatnią korektę ujmuje się po stronie VAT naliczonego. Jej wpływ na wpłatę lub zwrot zależy od całego rozliczenia za dany okres.

Przykład 6. Cena 80 000 zł netto

Kupujący płaci 98 400 zł brutto, z czego 18 400 zł to VAT należny. Przy korekcie 4 983,33 zł wpływ obu pozycji na rozliczenie VAT wynosi 13 416,67 zł, przed pozostałymi zakupami i sprzedażą.

Przykład 7. Cena 80 000 zł brutto

Przy stawce 23% kwota netto to 80 000 zł ÷ 1,23 = 65 040,65 zł, a VAT wynosi 14 959,35 zł. Przed uzgodnieniem ceny ustal z kupującym, którą kwotę wpisujecie do umowy.

Przykład 8. Zakup na fakturę VAT-marża albo od osoby prywatnej

Bez VAT naliczonego do odliczenia przy nabyciu nie ma kwoty do odzyskania w korekcie z art. 90b. Opodatkowanie późniejszej sprzedaży oceń odrębnie. Procedura marży wymaga spełnienia art. 120 ustawy o VAT, w tym warunków dotyczących nabycia w celu odsprzedaży. Zwolnienie z art. 43 ust. 1 pkt 2 wymaga wyłącznego wykorzystania do działalności zwolnionej oraz braku prawa do odliczenia przy nabyciu, imporcie lub wytworzeniu.

Jak odzyskany VAT wpływa na PIT

W księgach sprawdź dwie kwoty. Pierwsza to przychód ze sprzedaży auta. Jeżeli sprzedaż podlega VAT, przychodem w PIT jest co do zasady cena pomniejszona o VAT należny. Druga kwota to ewentualny przychód wynikający z odzyskania podatku naliczonego.

Art. 14 ust. 2 pkt 7f obejmuje dodatnią korektę w zakresie VAT nieujętego w wartości początkowej amortyzowanego środka trwałego lub dotyczącego innych składników wymienionych w przepisie. Art. 14 ust. 2 pkt 7d dotyczy natomiast odzyskanego VAT w części uprzednio zaliczonej do kosztów uzyskania przychodów. Jeżeli nieodliczony VAT wszedł do wartości początkowej, ustal również, jaka część została faktycznie rozliczona w kosztach i jak na rozliczenie wpływają odpisy oraz koszt sprzedaży. Jeden odzyskany podatek rozlicz tylko raz.

Przykład 9. VAT ujęty w wartości początkowej

Przy zakupie z przykładu 1 wartość początkowa wynosi zwykle 100 000 zł + 11 500 zł = 111 500 zł, jeśli nie było innych wydatków powiększających cenę nabycia. Z samego art. 14 ust. 2 pkt 7f lit. a nie wynika doliczenie całych 6 900 zł. Sprawdź art. 14 ust. 2 pkt 7d i dokumentację kosztów przed wpisaniem kwoty do KPiR.

Przykład 10. Jak działa skala podatkowa

Jeżeli 6 900 zł rzeczywiście podwyższa roczną podstawę i mieści się w całości w części opodatkowanej stawką 12%, PIT wzrasta o 828 zł. Gdy cała kwota wpada do części objętej stawką 32%, wzrost wynosi 2 208 zł. Przy podstawie przed korektą 118 000 zł, 2 000 zł przypada na 12%, a 4 900 zł na 32%, co daje łącznie 1 808 zł. Przy skali uwzględnij całą roczną podstawę, próg 120 000 zł i kwotę wolną.

Amortyzacja, koszt sprzedaży i limity od 2026 r.

Dla typowego nabytego samochodu osobowego będącego środkiem trwałym, przy skali lub liniowym, art. 24 ust. 2a ustawy o PIT każe odjąć od przychodu wartość początkową ograniczoną właściwym limitem i pomniejszoną o odpisy zaliczone do kosztów. Jeżeli prowadzenie działalności polega m.in. na oddawaniu takich samochodów do odpłatnego używania i dany samochód był w ten sposób oddawany, sprawdź wyjątek z art. 24 ust. 2b.

  • 225 000 zł dla samochodów elektrycznych i napędzanych wodorem.
  • 150 000 zł przy emisji CO₂ silnika spalinowego poniżej 50 g/km.
  • 100 000 zł przy emisji CO₂ równej 50 g/km lub wyższej. Emisję ustala się na podstawie danych centralnej ewidencji pojazdów.

Nowe limity dotyczą zasadniczo aut wprowadzonych do ewidencji od 1 stycznia 2026 r. Dla pojazdów wprowadzonych wcześniej art. 30 ustawy nowelizującej zachowuje dotychczasowe zasady. Istotna jest data wpisu do ewidencji. W leasingu operacyjnym odrębnie sprawdź limit dotyczący części opłaty stanowiącej spłatę wartości auta, również przy umowie zawartej przed 2026 r.

Przykład 11. Auto poniżej limitu

Wartość początkowa 111 500 zł, odpisy zaliczone do kosztów 44 600 zł, cena sprzedaży netto 80 000 zł. Przy limicie 150 000 zł koszt sprzedaży to 66 900 zł, a dochód ze sprzedaży wynosi 13 100 zł.

Przykład 12. Auto ponad limitem 100 000 zł

Wartość początkowa 180 000 zł. Samochód emituje 130 g CO₂/km i został wpisany do ewidencji w 2026 r. W kosztach ujęto 20 000 zł odpisów. Przy cenie 125 000 zł netto koszt sprzedaży to 100 000 zł − 20 000 zł = 80 000 zł, a dochód to 45 000 zł.

Przykład 13. Auto w ewidencji przed 2026 r.

Dla porównania przy tej samej wartości 180 000 zł, wpisie w 2025 r., starym limicie 150 000 zł i 30 000 zł odpisów zaliczonych do kosztów, koszt sprzedaży wynosi 120 000 zł. Przy tej samej cenie 125 000 zł netto dochód to 5 000 zł.

Ten sam temat w wersji wideo
Obejrzyj krótką rolkę Doroty Zakrzewskiej o sprzedaży samochodu firmowego.

Obejrzyj rolkę Doroty Zakrzewskiej o sprzedaży samochodu firmowego na TikToku

Pełne rozliczenie na konkretnych liczbach

Przykład 14. VAT i liniowy PIT w jednym rozliczeniu

Połączmy przykłady 2, 6 i 11. Kupujący płaci 98 400 zł. VAT należny to 18 400 zł, a dodatnia korekta to 4 983,33 zł. Dochód z samego zbycia wynosi 13 100 zł. Jeżeli w tej kalkulacji zwiększa podstawę podatku liniowego o pełną kwotę, PIT od dochodu ze sprzedaży wyniesie 2 489 zł. Jeśli analiza dokumentacji potwierdzi dodatkowo, że cała korekta stanowi osobny przychód, zwiększy on kalkulowany PIT o ok. 947 zł przed rozliczeniem pozostałych pozycji i ustawowymi zaokrągleniami. To dwie różne podstawy do sprawdzenia.

Sprzedaż samochodu na ryczałcie

Na ryczałcie odpłatne zbycie typowego ruchomego środka trwałego, jak firmowy samochód osobowy, co do zasady podlega stawce 3% zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 7 lit. f ustawy ryczałtowej. W przypadku prywatnego wykupu objętego art. 14 ust. 2 pkt 19 ustawy o PIT stawka 3% wynika z art. 12 ust. 1 pkt 7 lit. e ustawy ryczałtowej, co potwierdza interpretacja KIS dotycząca prywatnego wykupu. Od przychodu ze sprzedaży nie odlicza się niezamortyzowanej wartości auta. Jeżeli po analizie korekta VAT jest odrębnym przychodem z działalności, dobierz stawkę do podstawy powstania tego przychodu, bez automatycznego stosowania stawki sprzedaży pojazdu.

Przykład 15. 80 000 zł netto na ryczałcie

80 000 zł × 3% = 2 400 zł ryczałtu od sprzedaży przed ewentualnymi odliczeniami. Gdy kontrahent płaci 98 400 zł brutto przy VAT 23%, kwota VAT należnego 18 400 zł pozostaje poza przychodem ze sprzedaży.

Leasing, wykup, wycofanie i darowizna

W leasingu operacyjnym raty dokumentują korzystanie z pojazdu. Firmowy wykup stanowi odrębne nabycie. Przy jego późniejszej sprzedaży sprawdź VAT od faktury wykupowej i okres od wykupu. Mechanizm art. 90b nie obejmuje VAT z rat leasingu operacyjnego ani z paliwa i bieżących napraw.

Przykład 16. Wykup firmowy, potem sprzedaż

Wykup w styczniu 2026 r. za 8 000 zł netto + 1 840 zł VAT. Odliczono 920 zł. Wartość początkowa 8 920 zł mieści się w progu 15 000 zł. Przy opodatkowanej sprzedaży w kwietniu korekta wyniesie 920 zł × 9/12 = 690 zł.

Przykład 17. Wykup prywatny po leasingu firmowym

Wykup nastąpił w maju 2026 r. i auto od razu przeznaczono do majątku prywatnego. Jeżeli przy wykupie nie przysługiwało odliczenie i sprzedaż faktycznie nastąpi poza działalnością w rozumieniu VAT, oceń ją w VAT według tych okoliczności. W PIT sprzedaż przez leasingobiorcę w listopadzie 2026 r. pozostaje co do zasady przychodem z działalności na podstawie art. 10 ust. 2 pkt 4 i art. 14 ust. 2 pkt 19. Reguła sześciu lat ma zastosowanie do składników nabytych po 31 grudnia 2021 r. objętych tymi przepisami.

Przykład 18. Wycofanie samochodu z JDG

Auto wycofano w maju 2026 r. Sześć lat dla sprzedaży składnika wycofanego z działalności liczy się od 1 czerwca 2026 r. Przy sprzedaży pół roku później przychód zasadniczo pozostaje firmowy. W VAT samo wycofanie na cele osobiste lub darowizna mogą podlegać opodatkowaniu na podstawie art. 7 ust. 2, jeśli przysługiwało choć częściowe odliczenie od pojazdu lub jego części składowych. Darowiznę i późniejszą sprzedaż przez obdarowanego rozpatrz odrębnie.

Składka zdrowotna

Przychody określone w art. 14 ust. 2 pkt 1 i 19 ustawy o PIT oraz związane z nimi koszty co do zasady pomija się przy ustalaniu podstawy składki zdrowotnej. Na skali i podatku liniowym przedsiębiorca może wybrać ich uwzględnienie w rozliczeniu rocznym. Ryczałtowiec nie ma tej opcji. Jeśli korekta VAT stanowi odrębny przychód z innego przepisu, zbadaj ją według zasad dla tej kategorii przychodów.

Przykład 19. Próg zdrowotny na ryczałcie

Przychód z bieżącej działalności uwzględniany do składki to 55 000 zł. Za firmowy środek trwały przedsiębiorca otrzymuje dodatkowo 80 000 zł netto. Sama sprzedaż objęta art. 14 ust. 2 pkt 1 nie podnosi tej podstawy z 55 000 zł do 135 000 zł. Ewentualny odrębny przychód z korekty VAT oceń niezależnie.

Faktura, JPK_V7 i dokumenty do rozliczenia

VAT należny ewidencjonujesz z dokumentu sprzedaży. Dodatnią korektę z art. 90b ujmujesz w okresie sprzedaży, w ewidencji zakupów. Dla pojazdu będącego środkiem trwałym służą do tego pola K_44 i P_44, odpowiednio w części ewidencyjnej i deklaracyjnej. Dla pozostałych nabyć odpowiednie są pola K_45 i P_45. Zapis podeprzyj wewnętrznym dowodem z wyliczeniem. Dla typowej faktury sprzedaży samochodu osobowego sprawdź GTU_07 zgodnie z klasyfikacją CN i regułami danej ewidencji. Sposób wystawienia faktury dobierz do odbiorcy i obowiązujących Cię zasad KSeF.

Przykład 20. Ostatni miesiąc na korektę

Przy zakupie w styczniu 2024 r. i sprzedaży w grudniu 2028 r. z 60 miesięcy zostaje 1. Z nieodliczonych 11 500 zł rozliczysz 11 500 zł × 1/60 = 191,67 zł. Przy sprzedaży w styczniu 2029 r. okres jest już zamknięty.

  • Faktura zakupu lub wykupu i zapis pierwotnego odliczenia VAT.
  • Data nabycia, data wprowadzenia do ewidencji, wartość początkowa i suma odpisów zaliczonych do kosztów.
  • Dane o emisji CO₂, jeśli od nich zależy limit.
  • Cena netto lub brutto uzgodniona z kupującym, dokument sprzedaży i kalkulacja miesięcy pozostałych do końca okresu.
  • Forma opodatkowania JDG, dokumentacja ujęcia VAT w kosztach i dane potrzebne do rozliczenia składki zdrowotnej.

O firmowym i prywatnym wykupie przeczytasz także w poradniku Auto po wykupie – sprzedać czy darować?.

Podstawy prawne i źródła

Wyświetlenia artykułu: 25


Odkryj więcej z Księgowe SOS

Zapisz się, aby otrzymywać najnowsze wpisy na swój adres e-mail.